İşitme kaybının birçok farklı nedeni vardır. Bazıları çevremizdeki dünyadan gelir: Gürültülü makineler, yüksek sesli müzik, silah sesleri ve patlamalar, motosikletlerin ve jet uçaklarının uğultusu. Bazıları içimizden gelebilir, buna ilaçların yan etkileri veya kulak enfeksiyonlarından kaynaklanan işitme kaybı da dahildir. Ancak işitme kaybının en yaygın nedenleri yaşlanmayla ilgilidir.
İşitme Kaybının Nedenleri
Birçok kişi bazı sesleri duyma yeteneklerinin 50 yaş civarında azalmaya başladığını görecektir. Bunun nedeni, iç kulağınızdaki spiral boşluk olan kokleadaki kıl hücrelerinin o yaşlarda bir miktar aşınma ve yıpranma göstermeye başlamasıdır. Ancak işitme kaybının diğer nedenleri insanları çok daha erken yaşlarda etkileyebilir. Bazen bir kulak enfeksiyonu veya başka bir tıbbi durum işitme kaybına neden olabilir. Havai fişek veya silah sesi gibi yüksek seslerden kemoterapiye veya ilaç yan etkilerine kadar çevresel faktörler de işitmeyi etkileyebilir.
Kulağınızdaki koklea, sesleri beyninizin işleyebileceği elektrik sinyallerine dönüştüren yaklaşık 15.000 küçük tüye sahiptir. Beyninizin doğal yaşlanmasıyla birleştiğinde, bu küçük tüylerin azalan işlevi işitme kaybının en yaygın nedenlerinden biridir.
İşitme Duyunuzu Korumak İçin Neler Yapabilirsiniz?
İşitme duyusu korunduğunda yaşam kalitesi yükselir. Bu koruma, yalnızca yaşlılık dönemine değil, her yaş grubuna hitap eden bir sorumluluktur.
1.Yüksek Sesli Ortamlardan Kaçınmalıyız
Konserler, inşaatlar, sanayi ortamları gibi 85 desibel üzeri sesler işitme hücrelerine zarar verir. Uzun süreli yüksek ses maruziyeti kalıcı işitme kaybına neden olabilir.
2. Kulaklık Sesini Sınırlı Tutmalıyız
Kulaklıkla müzik dinlerken ses seviyesini %60’ın altında tutabilirsiniz, günde 60 dakikadan fazla kullanma (60/60 kuralı). Gürültü önleyici kulaklıklar kullanarak dış sesleri bastırmadan yüksek ses açma ihtiyacını azaltabilirsiniz.
3. Koruyucu Ekipman Kullanmalıyız
Gürültülü ortamlarda (fabrika, şantiye, avcılık, müzik prodüksiyonu) kulak tıkaçları veya kulak koruyucular kullanmalısınız.
4. Kulak Temizliğinde Aşırıya Kaçmamalıyız
Pamuklu çubuklarla kulağı sık sık temizlemek kulak zarına zarar verebilir. Kulakta kir birikimi varsa bir sağlık uzmanına başvurabilirsiniz.
5. Kulak Enfeksiyonlarına Dikkat Etmeliyiz
Orta kulak enfeksiyonları, tedavi edilmezse işitme kaybına neden olabilir. Soğuk algınlığı sonrası kulakta dolgunluk, ağrı, çınlama varsa doktora başvurabilirsiniz.
6. İşitmeye Zarar Verebilecek İlaçlardan Haberdar Olmalıyız
Bazı antibiyotikler ve kemoterapi ilaçları ototoksik olabilir(örneğin aminoglikozitler,). Her ilaç kullanımında doktoruna işitme sağlığını etkileyip etkilemeyeceğini sorabilirsiniz.
7. İşitme Testini Rutin Hale Getir
Özellikle 40 yaş sonrası ya da risk altındaysanız(örneğin ailede işitme kaybı geçmişi) yılda bir kez odyolojik değerlendirme yaptırılabilir.
8. Kronik Hastalıkları Kontrol Altında Tut
Diyabet, hipertansiyon ve damar hastalıkları iç kulak dolaşımını bozarak işitme kaybına neden olabilir.
9. Sigara ve Alkol Tüketimini Sınırla
Sigara içenlerde iç kulak kanlanması azalır. Bu da daha hızlı işitme kaybına yol açabilir.
10. Ani Gürültülerden Koru
Havai fişek, silah sesi gibi ani patlamalar akustik travmaya neden olabilir. Bu tür ortamlarda mutlaka kulak koruyucu kullanılmalıdır.