İşitme kaybı, bireylerde bilişsel, psikolojik ve nörolojik sorunlara yol açabilen önemli bir duyu kaybıdır. Toplumda doğum öncesinde, doğum sırasında ve doğum sonrasında oluşabilen kulağın farklı bölümlerini etkileyen farklı şekilde ve derecede, sabit ve ilerleyen şekilde durumlar mevcuttur. İşitme kaybını anlamak, çözüme yönelik yapılabilecek önemli bir ilk adımdır.
İşitme Kaybı Nedir?
İşitme kaybı çevredeki sesleri tam olarak duyamama ve anlayamama durumudur. Bazı sesleri daha az duyabilir veya hiç duymayabilirsiniz. Bu seslere kısık sesle konuşan insanlar, tiz tonlarda olan kadın ve çocuklar, doğada akan bir nehrin sesi, kuş sesi gibi örnekler verilebilir. Ya da arka planda konuşmalar ve gürültü olduğunda konuşmaları anlamakta sesleri ayırt etmekte zorlanabilirsiniz.
Bazı durumlarda işitme kaybı geçicidir, örneğin yüksek sesli bir ortamdan (konser, yüksek sesli fanların çalıştığı istasyonlar veya ani patlamalar) ayrılıp daha az sesli bir ortama geçildiğinde kulaklarınızda duyduğunuz çınlama ve sesleri daha az duyma sorunu geçici olabilir. Bazı durumlarda ise kalıcıdır çünkü duymaya yardımcı olan mekanizmalarda hasar oluşmuştur.
İşitme Kaybının Şekli Ve Dereceleri
Kulak, sesleri toplar, işler ve beyne iletir.
Üç bölümden oluşur:
Dış kulak
Orta kulak
İç kulak
Etkilenen bölgeye göre işitme kaybı şekli ve derecesi, kalıcı ve geçici olma durumu değişir. İşitme kaybı, derecesine göre ; hafif, orta, ileri ve çok ileri olarak sınıflandırılır.
Hafif işitme kaybı: Hafif, kısık sesleri,fısıltı sesleri uzaktan konuşmaları veya gürültülü kalabalık ortamlarda konuşmaları duymakta ve anlamakta zorluk çekersiniz.
Orta derece işitme kaybı: Hafif işitmede ki sorunlara ek olarak yakın mesafede konuşulsa dahi konuşmaları duymakta zorluk çekersiniz.
İleri işitme kaybı: Yalnızca çok yüksek sesli konuşmaları veya yüksek sesleri (ambulans sireni, kapı çarpması gibi) duyabilirsiniz, insanlar sizinle bağırarak iletişim kurmak zorunda kalır. Normal seviyede konuşmaların çoğu duyulmaz.
Çok ileri derece işitme kaybı: Ya sesleri hiç duyamaz ya da çok yüksek düzeydeki sesleri (yakın mesafede uçak sesi) zor algılarsınız. İşitsel iletişiminiz ciddi şekilde kısıtlıdır. Sesleri titreşimler olarak algıyabilirsiniz.
İşitme kaybının şekli: İşitme kaybının ince ya da kalın seslerde nasıl bir seyir izlediğini gösteren bir tür şekil analizidir ve duymayı ve algıyı farklı şekilde etkiler. İşitme kaybının sadece derecesi değil, şekli de tedavi ve cihaz seçimi açısından çok önemlidir.
Önemi:
İşitme cihazı seçimini doğrudan etkiler.
Konuşma anlaşılırlığını belirler.
Erken tanı ve doğru cihazlamayla kişinin yaşam kalitesi ciddi düzeyde değişir.
Düz Şekilde: Tüm frekanslarda (ince – orta – kalın seslerde) işitme kaybı yaklaşık olarak yakın etkilenmiştir.
İnişli Şekilde: Düşük frekanslarda (kalın bas sesler) işitme iyidir, yüksek frekanslara(ince tiz sesler gidildikçe kayıp artar. En sık görülen durumdur. ‘’s’’ ,‘’ş’’ ,‘’f’’ gibi sesler duyulmadığı için konuşmayı anlama ve ayırt etme sorunu yaşanır.
Yükselişli şekilde: Düşük frekanslarda işitme kaybı vardır, yüksek frekanslara gidildikçe kayıp iyileşir.
Dalgalı (Cookie bite) şekilde: Orta frekanslarda belirgin bir kayıp vardır, düşük ve yüksek frekanslar daha iyidir.Genelde genetik kaynaklıdır ve konuşma anlaşılırlığını ciddi etkileyebilir.
Ters dalgalı ( reverse cookie-bite) şekilde: Orta frekanslar iyi, düşük ve yüksek frekanslarda kayıp belirgindir. Nadir görülür genellikle genetik sendromlarda ve iç kulak anomalilerinde gözlenir.